Skarpa Warszawska Nr 8 (208) sierpień 2026

Zdobyć PAST-ę!

Są w historii Warszawy obrazy, które nie blakną mimo upływu lat. Jednym z nich jest płonąca sylwetka PAST-y – gmachu, który przez niemal trzy tygodnie górował nad walczącym Śródmieściem niczym niezdobyta twierdza. Dla Niemców był strategicznym punktem oporu. Dla powstańców – cierniem wbitym w serce miasta. Dla mieszkańców Warszawy stał się symbolem nadziei.

20 sierpnia 1944 roku nad budynkiem załopotała biało-czerwona flaga. Zdobycie PAST-y było czymś więcej niż wojskowym sukcesem. W czasie gdy kolejne dzielnice uginały się pod naporem niemieckich wojsk, a sytuacja Powstania Warszawskiego stawała się coraz bardziej dramatyczna, Warszawiacy pokazali, że potrafią zwyciężać nawet tam, gdzie zwycięstwo wydawało się niemożliwe. To właśnie dlatego wydarzenie to do dziś pozostaje jednym z najbardziej spektakularnych epizodów sierpnia 1944 roku.

W tym numerze „Skarpy Warszawskiej" wracamy do tamtych dni. Przypominamy brawurowy szturm na PAST-ę, prowadzony przez żołnierzy batalionu „Kiliński", saperów, minerów i sanitariuszki. Pokazujemy odwagę ludzi, którzy walczyli nie tylko z doskonale uzbrojonym przeciwnikiem, ale także z ogniem, dymem i własnym strachem. Ich historia to opowieść o determinacji, pomysłowości i wierze, że nawet w najtrudniejszych chwilach warto walczyć do końca.

Sierpień jest jednak dla Warszawy miesiącem szczególnym nie tylko z powodu powstania. To również czas pamięci o Bitwie Warszawskiej 1920 roku, o pokoleniach mieszkańców, które w różnych epokach stawały do obrony swojego miasta i swojej wolności. Łączyło ich jedno – przekonanie, że Warszawa jest czymś więcej niż miejscem na mapie. Jest wspólnotą ludzi, których nie sposób złamać.

Historia stolicy pełna jest dramatów, ale równie często opowiada o odwadze, solidarności i zwycięstwach odniesionych wbrew wszelkim przeciwnościom. Dlatego warto do niej wracać – nie tylko po to, by oddać hołd bohaterom, lecz także by lepiej zrozumieć, skąd bierze się niezwykły charakter tego miasta.